Wykorzystujemy pliki cookies zgodnie z   Polityką prywatności    AKCEPTUJĘ
Czy umowa może okazać się nieważna?
Windykacja

Windykacja

skup i monitoring płatności

794 12 12 30
Odszkodowania

Odszkodowania

i dochodzenie roszczeń

794 12 12 30
Obsługa prawna

Obsługa prawna

pomoc i porady prawne

663 242 542

Czy umowa może okazać się nieważna?

Czy umowa może okazać się nieważna?

    Przepisy Kodeksu cywilnego normują sytuację, w której czynność prawna, zarówno jednostronna jak i umowa, może okazać się nieważna. Jest kilka czynników, które mają na to wpływ, lecz ogólna zasada stanowi, że treść czynności prawnej nie może wykraczać poza pewne, określone oczywiście przepisami, granice dopuszczalności. Art. 58 k.c. nakazuje zastosować sankcje bezwzględnej nieważności czynności prawnej w każdej sytuacji, gdy czynność ta jest sprzeczna z ustawą, gdy jej celem jest obejście tejże ustawy, bądź też gdy czynność jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Dwie pierwsze z wyżej wymienionych sankcji mogą zostać ograniczone, jeśli właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności w postaci wejścia odpowiednich przepisów ustawy na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej. Ograniczenie dotyczy także sytuacji, gdy nieważnością jest dotknięta tylko część czynności prawnej, skutkiem czego czynność pozostaje w mocy co do pozostałych części, chyba że z okoliczności wynika, iż czynność prawna nie zostałaby dokonana bez postanowień dotkniętych nieważnością.

    Czynność prawna sprzeczna z ustawą lub mająca na celu jej obejście, w rozumieniu art. 58 § 1 k.c., polega na ukształtowaniu jej treści w ten sposób, że z formalnego punktu widzenia nie sprzeciwia się ona ustawie, jednak w rzeczywistości zmierza do realizacji celu, który jest zakazany przez ustawę. Chodzi tu więc o czynność, która w założeniu miała na celu uniknięcie zakazów, nakazów lub obciążeń wynikających z przepisów.[1] Z powyższego jasno wynika, że powody nieważności czynności prawnej mogą znaleźć się nie tylko bezpośrednio w treści czynności prawnej, ale także, w znanym obu stronom omowy, celu czynności prawnej. Jako przykład wskazać można próbę obejścia zakazu dokonywania czynności prawnych ze samym sobą, o czym stanowi art. 180 k.c. Co do zdarzenia takiego wypowiedział się Sąd Najwyższy rozpatrując sprawę czynności prawnej dokonanej przez osobę fizyczną z osobą prawną, w której ta osoba fizyczna pełni funkcję organu.[2]

    Przykładem czynności prawnej sprzecznej z zasadami współżycia społecznego, przy założeniu że chodzi o przypadki szczególnie rażącego i oczywistego naruszenia takich zasad, jest ustanowienie w umowie na rzecz wierzyciela nadmiernego lub zbytecznego zabezpieczenia wierzytelności, w każdej jednak sytuacji taka okoliczność będzie oceniana przez sąd, ten zaś weźmie ją pod uwagę tylko jeśli czynność nie jest sprzeczna z ustawą. Za sprzeczną z zasadami współżycia społecznego może być także uznana umowa zawarta przy wykorzystaniu przez jedną ze stron swojej silniejszej pozycji. Może się bowiem okazać, że strona działająca pod presją faktycznej przewagi kontrahenta, nie była w stanie w pełni swobodnie i rozważnie podejmować decyzji.[3]

    Jeżeli zaistnieje jedna z omówionych wyżej przesłanek, przyjmuje się, że nieważność czynności istnieje z mocy prawa. Oznacza to, że nie trzeba składać jakichkolwiek oświadczeń czy nawet wydawać orzeczeń sądowych. Czynność prawna po prostu od samego początku nie wywołuje skutków prawnych. Taką czynność traktuje się w świetle prawa, jakby w ogóle nie została dokonana. W praktyce wiąże się to np. z tym, że w stosunku do takiej czynności nie powstaje obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych.[4] Nie wyklucza to oczywiście, że w związku z nieważnością czynności prawnej powstaną pewne roszczenia. Na gruncie omawianego zdarzenia prawnego można bowiem dochodzić zwrotu ewentualnego świadczenia spełnionego w wykonaniu nieważnej czynności prawnej, odszkodowania czy też żądać ustalenia nieważności czynności prawnej.



[1] Wyrok Sądu Najwyższego z 05.10.2007 r., sygn. akt II UK 51/07
[2] Uchwała Sądu Najwyższego z 30.05.1990 r., sygn. akt III CZP 8/90
[3] Wyrok Sądu Najwyższego z 18.03.2008 r., sygn. akt IV CSK 478/07
[4] Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 17.06.2010 r., sygn. akt I SA/Ke 257/10


PRAWNIK RADZI


Granice wydziedziczenia

Adwokat - Porady Prawne: Granice wydziedziczenia.

Prawo uprawnionego do zachowku przysługuje mu ze względu na szczególny, bardzo bliski stosunek rodzinny istniejący między nim a spadkodawcą i w istocie służy urzeczywistnieniu obowiązków moralnych, jakie spadkodawca ma względem swoich najbliższych...

Dobrowolne poddanie się karze, odpowiedzialności

Dobrowolne poddanie się karze, odpowiedzialności

Zgodnie z brzmieniem normy zawartej w przepisie art. 17 § 1 Kodeksu karnego skarbowego, Sąd może udzielić zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności, jeżeli wina sprawcy i okoliczności popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego nie budzą wątpliwości...


Więcej artykułów


AKTUALNOŚCI, PRZEGLĄD PRASY I AKTÓW PRAWNYCH

# Aktualności dotyczące Koronawirusa
# Opublikowano listę popracia kandydatów do KRS
# e-PIT już działa. Instrukcja jak wypełnić rozliczenie podatkowe
# Niedziele handlowe 2020 - od nowego roku znaczne zmiany.
# Od 1 listopada 2019r Mechanizm Podzielonej Płatności (MPP) obowiązkowy dla wybranych transakcji
# Jesteś kierowcą? Sprawdź swoje punkty karne. W komisariacie lub przez internet.
# Pomagamy Pani Irenie wyjść ze spirali zadłużenia. Prosimy o wsparcie. Liczy się każda złotówka.
# Wyrok TSUE w sprawie frankowiczów. Nowe możliwości, do odzyskania nawet setki tys. zł.
# Niepłacone długi, coraz większe zatory płatnicze, utrata płynności finansowej. Jak temu zaradzić?
# Od 1 października 2018 r. dowód rejestracyjny i polisę OC możesz zostawić w domu (01.10.2018)

Wcześniejsze


Znajdź prawnika

województwo dolnośląskie województwo kujawsko-pomorskie województwo lubelskie województwo lubuskie województwo łódzkie województwo małopolskie województwo mazowieckie województwo opolskie województwo podkarpackie województwo podlaskie województwo pomorskie województwo śląskie województwo świętokrzyskie województwo warmińsko-mazurskie województwo wielkopolskie województwo zachodnio-pomorskie

Znajdź prawnika według województwa
Szukaj prawnika
lub wybierz interesujące Cię miasto



Nie bądź obojętny. Pomóż

Znalazłeś ciekawe informacje? Udało nam się pomóc w Twojej sprawie? Pomóż nam wesprzeć najbardziej potrzebujących, zupełnie bezinteresownie.


Porady Prawne, pomoc i obsługa prawna

Masz problem prawny? Potrzebujesz konsultacji lub rzetelnej pomocy prawnika?
Zostaw nam Twoje dane kontaktowe i opisz temat. Oddzwonimy.

Formularz kontaktowy

Nasi Eksperci

Kancelarie, które wspierają merytorycznie serwis BiuraPrawne.com

Nasi Eksperci Zostań EKSPERTEM

Hosting i www dla prawników

Hosting i strony www dla prawników

Aktualnie, posiadanie eleganckiej, wyrafinowanej wizytówki internetowej jest podstawą funkcjonowania każdej firmy - także kancelarii. Odpowiednia strona www nie tylko zapewni właściwe dla tego zawodu prestiż i bezpieczeństwo danych, ale będzie także skutecznym, tanim i szybkim sposobem na pozyskanie klienta.

Czytaj dalej

Czy wiesz, że:

Budda powiedział: "W konfrontacji strumienia ze skałą, strumień zawsze wygrywa - nie przez swoją siłę, ale wytrwałość". Wytrwałość i cierpliwość to najważniejsze cechy skutecznego windykatora. Jedynie systematyczność działań firmy windykacyjnej na każdym etapie dochodzenia należności zapewnia ich odpowiednią skuteczność