Przestępstwo zniesławienia
Wśród przestępstw przeciwko czci i nietykalności cielesnej Kodeks karny wymienia w art. 212 przestępstwo zniesławienia. W myśl tego przepisu odpowiada ten, kto pomawia inną osobę, grupę osób, instytucję, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej. Pomówienie powinno dotyczyć takiego postępowania lub właściwości, które mogłoby poniżyć jeden z wymienionych wyżej podmiotów w opinii publicznej, lub narazić pomówiony podmiot na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności. O zaistnieniu podstaw do odpowiedzialności karnej na podstawie omawianego przepisu można mówić tylko wtedy, gdy sprawca zakomunikował pomawiającą informację przynajmniej jednej osobie, bądź też w obecności przynajmniej jednej osoby. Co więcej dla dokonania przestępstwa pomówienia nie jest wymagany skutek w postaci rzeczywistego poniżenia lub utraty zaufania przez pokrzywdzonego, wystarczy bowiem samo narażenie na zaistnienie powyższych konsekwencji. Jeśli zaś chodzi o „poniżenie w opinii publicznej”, to oznacza to, że osoba pomówiona może zostać upokorzona w opinii innych osób, stanowiących szeroki, nieokreślony krąg osób. Przestępstwo to nie ma natomiast miejsca, jeśli pomówienie wywołuje wyłącznie skutki w sferze osobistej pokrzywdzonego, nie wystawiając jej jednocześnie na szwank jego publicznej reputacji [1].
Nie wszystkie jednak sytuacje, w których pokrzywdzony czuje się pomówiony w opinii publicznej będą wypełniały znamiona przestępstwa z art. 212 k.k. Nie będzie np. stanowił zniesławienia zarzut podniesiony w toku procesu sądowego, choć i tu muszą być spełnione pewne warunki. Działanie sprawcy powinno być bowiem ukierunkowane na obronę własnego interesu w sprawie, zaś podniesiony zarzut powinien być postawiony we właściwej formie i nie powinien mieć na celu poniżenia osoby, której został postawiony [2].
Kara przewidziana za przestępstwo zniesławienia to grzywna lub kara ograniczenia wolności. Ustawa przewiduje surowszą odpowiedzialność w postaci grzywny, kary ograniczenia wolności lub dodatkowo pozbawienia wolności do roku, jeśli sprawca pomawiając inną osobę posługiwał się środkami masowego przekazu. Negatywną konsekwencją popełnionego przestępstwa może być dla sprawcy oprócz kary, także nawiązka, którą Sąd może orzec na rzecz pokrzywdzonego, Polskiego Czerwonego Krzyża czy też na inny cel społeczny wskazany przez pokrzywdzonego. Ściganie omawianego przestępstwa odbywa się z oskarżenia prywatnego.
[1] postanowienie SN z 14.10.2010 r., sygn. akt II KK 105/10, Legalis
[2] wyrok SN z 12.07.2007 r. IV KK 75/07 Krakowskie Zeszyty Sądowe 2007/10/20, Legalis
