Wykorzystujemy pliki cookies zgodnie z   Polityką prywatności    AKCEPTUJĘ
Odmowa składania zeznań jako świadek w postępowaniu karnym
Windykacja

Windykacja

skup i monitoring płatności

794 12 12 30
Odszkodowania

Odszkodowania

i dochodzenie roszczeń

794 12 12 30
Obsługa prawna

Obsługa prawna

pomoc i porady prawne

663 242 542

Odmowa składania zeznań jako świadek w postępowaniu karnym

Odmowa składania zeznań jako świadek w postępowaniu karnym

    Przepisy postępowania karnego przewidują dwie grupy świadków, którym przysługuje prawo odmowy złożenia zeznań. Pierwsza grupa obejmuje osoby wezwane do stawienia się w charakterze świadków, które to są związane więzami osobistymi z osobą oskarżoną. Druga grupa obejmuje świadków, którzy w innym toczącym się postępowaniu są oskarżeni o współudział w przestępstwie objętym postępowaniem. Świadek powinien być pouczony o prawie odmowy złożenia zeznań. Może się jednak zdarzyć, że na skutek braku dbałości organu procesowego czy też rozmyślnego działania, nie skorzystał z tego prawa, choć w świetle przepisów mu przysługiwało. Nic straconego, bowiem świadek może skorzystać z tego prawa na każdym etapie postępowania, nawet jeśli wcześniej złożył w powyższych okolicznościach zeznania. Co więcej takie oświadczenie kategorycznie wyeliminuje zeznania złożone wcześniej. Świadek, który odmawia złożenia zeznań, nie ma obowiązku podawania motywów skorzystania z tego prawa.

    Definicji osoby najbliżej szukać należy w Kodeksie karnym. W myśl art. 115 § 11 osobą najbliższą dla oskarżonego będzie małżonek, wstępny, zstępny, rodzeństwo, powinowaty w tej samej linii i stopniu, osoba pozostająca w stosunku przysposobienia oraz jej małżonek, a także osoba pozostająca we wspólnym pożyciu, czyli tzw. konkubent. Wśród istotnych elementów wspólnego pożycia Sąd Najwyższy uznał wspólne pożycie fizyczne i psychiczne, a także wspólnotę ekonomiczną i trwałość związku. Związek ten z założenia powinien się różnić od małżeństwa jedynie brakiem prawnej legalizacji.[1] Nie zostanie uznany za konkubinat związek polegający na wspólnym zamieszkiwaniu przez krótkie okresy czasu oraz utrzymywanie kontaktów seksualnych, brak tu bowiem wspólnego planowania, podejmowania ważnych decyzji czy wspólnego ponoszenia kosztów egzystencji.[2]

    Analiza orzecznictwa wskazuje następujące przykłady, w których przyznano prawo do odmowy złożenia zeznań. Prawo do odmowy zeznać przysługuje np.: pasierbowi oskarżonego [3], mężowi siostry oskarżonego [4], rodzeństwu małżonka, jak i małżonkom rodzeństwa oskarżonego.[5] Analiza orzecznictwa daje także przykłady osób, którym tego praw nie udzielono, a są to: była konkubina lub konkubent [6], a także narzeczona oskarżonego, która nie pozostaje z nim we wspólnym pożyciu.[7] Prawo do odmowy złożenia zeznań trwa natomiast mimo ustania małżeństwa lub przysposobienia.

    Ustawodawca zdecydował się na umożliwienie uchylenia się od zeznań ww. osobom z kilku powodów. Przede wszystkim instytucja ta podyktowana jest względami ochrony interesów samego świadka, który zeznając przeciw osobie bliskiej, miałby tzw. wyrzuty sumienia, zaś w celu ich uniknięcia mógłby podjąć próbę ukrywania prawdy czy też nawet posunąć się do zeznania nieprawdy.[8]

    Jeśli w świetle przepisów prawa karnego, można ponad wszelką wątpliwość stwierdzić, że jesteśmy osobą najbliższą w stosunku do osoby, przeciwko której zeznajemy, pamiętajmy, że prawo do odmowy złożenia zeznań przysługuje nam na każdym etapie postępowania. Chodzi więc nie tylko o etap postępowania sądowego, w którym osoba nam bliska jest już oskarżonym, ale także o czas postępowania przygotowawczego. W praktyce oznacza to, że prawo odmowy złożenia zeznań przysługuje nam w stosunku do osoby, co do której wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów lub bez wydania takiego postanowienia postawiono jej zarzut przystąpienia do przesłuchania w charakterze podejrzanego, a także gdy chodzi o osobę faktycznie podejrzaną o popełnienie przestępstwa, czyli jeszcze przed poinformowaniem jej o treści zarzutów.[9]

    Osoba, której w świetle przepisów przysługuje prawo do odmowy złożenia zeznań, ma jednak obowiązek stawić się na wezwanie sądu. Dopiero wtedy składa osobiście wyraźne oświadczenie o skorzystaniu z przysługującego prawa, które to oświadczenie zostaje zaprotokołowane. Trzeba jednak pamiętać, że skorzystanie z tego prawa działa dwutorowo. Nie można bowiem odmówić zeznań niekorzystnych, zaś chcieć opowiadać o okolicznościach korzystnych. Co więcej, jeśli dane przestępstwo zostało popełnione przez większą ilość osób, to my, jako osoby bliskie, możemy odmówić składania zeznań tylko w stosunku do sprawcy nam bliskiego.



[1] Wyrok Sądu Najwyższego z 12.11.1975 r., sygn. akt V KR 203/75
[2] Wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 28.10.2009 r., sygn. akt II Aka 176/09
[3] Wyrok Sądu Najwyższego z 10.11.1976 r., sygn. akt I KR 184/76
[4] Wyrok Sądu Najwyższego z 05.11.1981 r., sygn. akt I KR 240/81
[5] Wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 20.02.2003 r., sygn. akt II Aka 17/03
[6] Wyrok Sądu Najwyższego z 13.08.1987 r., sygn. akt II KR 187/87
[7] Wyrok Sądu Najwyższego z 09.11.1990 r., sygn. akt WR 203/90
[8] Wyrok Sądu Najwyższego z 11.11.1976 r., sygn. akt II URN 54/76
[9] Wyrok Sądu Najwyższego z 30.10.1961 r., sygn. akt VI K 610/61


PRAWNIK RADZI


Jakie są formalności spadkowe?

Jakie są formalności spadkowe?

Po śmierci spadkodawcy przychodzi czas na załatwienie kwestii formalnych związanych z nabyciem pozostawionego majątku spadkodawcy. Jedną z pierwszych rzeczy, o które należy zadbać, jest stwierdzenie nabycia spadku. Najprościej rzecz ujmując, to dowód, że dana osoba ma uprawnienia do spadku...

Umowa o dzieło

Umowa o dzieło - elementy odróżniające od innych umów

Regulacja zawarta w Kodeksie cywilnym stanowi, że przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia, jest to więc umowa, w której przyjmujący zamówienie...


Więcej artykułów


AKTUALNOŚCI, PRZEGLĄD PRASY I AKTÓW PRAWNYCH

# Aktualności dotyczące Koronawirusa
# Opublikowano listę popracia kandydatów do KRS
# e-PIT już działa. Instrukcja jak wypełnić rozliczenie podatkowe
# Niedziele handlowe 2020 - od nowego roku znaczne zmiany.
# Od 1 listopada 2019r Mechanizm Podzielonej Płatności (MPP) obowiązkowy dla wybranych transakcji
# Jesteś kierowcą? Sprawdź swoje punkty karne. W komisariacie lub przez internet.
# Pomagamy Pani Irenie wyjść ze spirali zadłużenia. Prosimy o wsparcie. Liczy się każda złotówka.
# Wyrok TSUE w sprawie frankowiczów. Nowe możliwości, do odzyskania nawet setki tys. zł.
# Niepłacone długi, coraz większe zatory płatnicze, utrata płynności finansowej. Jak temu zaradzić?
# Od 1 października 2018 r. dowód rejestracyjny i polisę OC możesz zostawić w domu (01.10.2018)

Wcześniejsze


Znajdź prawnika

województwo dolnośląskie województwo kujawsko-pomorskie województwo lubelskie województwo lubuskie województwo łódzkie województwo małopolskie województwo mazowieckie województwo opolskie województwo podkarpackie województwo podlaskie województwo pomorskie województwo śląskie województwo świętokrzyskie województwo warmińsko-mazurskie województwo wielkopolskie województwo zachodnio-pomorskie

Znajdź prawnika według województwa
Szukaj prawnika
lub wybierz interesujące Cię miasto



Nie bądź obojętny. Pomóż

Znalazłeś ciekawe informacje? Udało nam się pomóc w Twojej sprawie? Pomóż nam wesprzeć najbardziej potrzebujących, zupełnie bezinteresownie.


Porady Prawne, pomoc i obsługa prawna

Masz problem prawny? Potrzebujesz konsultacji lub rzetelnej pomocy prawnika?
Zostaw nam Twoje dane kontaktowe i opisz temat. Oddzwonimy.

Formularz kontaktowy

Nasi Eksperci

Kancelarie, które wspierają merytorycznie serwis BiuraPrawne.com

Nasi Eksperci Zostań EKSPERTEM

Hosting i www dla prawników

Hosting i strony www dla prawników

Aktualnie, posiadanie eleganckiej, wyrafinowanej wizytówki internetowej jest podstawą funkcjonowania każdej firmy - także kancelarii. Odpowiednia strona www nie tylko zapewni właściwe dla tego zawodu prestiż i bezpieczeństwo danych, ale będzie także skutecznym, tanim i szybkim sposobem na pozyskanie klienta.

Czytaj dalej

Czy wiesz, że:

Technologia: Przewiduje się, że w 2050 roku będziesz mógł zrobić na twardym dysku kopię zapasową swoich myśli i pamięci.