Porady prawne: Udzielenie darowizny. Kiedy, komu i w jakiej formie?

Przesłanki orzeczenia rozwodu, separacji

   Ustawodawca, chcąc zapewnić ochronę interesów stron umowy darowizny, jak i zabezpieczyć interesy Państwa, w związku z podatkiem od spadków i darowizn, wprowadza szczególną formę konieczną dla oświadczenia darczyńcy o przekazaniu darowizny. Mowa tu o formie aktu notarialnego, przewidzianej w art. 890 § 1 k.c., której niezachowanie prowadzić może do nieważności umowy. Dlaczego tylko „może”. Otóż czynność prawną, tj. darowiznę udzieloną w formie innej niż akt notarialny, można uzdrowić w sposób przewidziany w przepisach, poprzez spełnienie przyrzeczonego świadczenia czyli przekazanie przedmiotu darowizny osobie, którą chcemy obdarować. Nie dotyczy to jednak sytuacji, gdy ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, tak jak to się dzieje np. w przypadku nieruchomości, gdzie forma aktu notarialnego jest wymagana bezwzględnie.

   W świetle przytoczonego wyżej przepisu, oświadczenie darczyńcy, które nie zostało złożone w formie aktu notarialnego, powoduje, że umowa w zasadzie jest nieważna. Ustawodawca przewidział jednak dla instytucji darowizny wyjątek, o którym mowa wyżej, gdzie skutki braku formy anulują się i to z mocą wsteczną. Sposobem na uleczenie wadliwej umowy darowizny jest jej wykonania, tj. innymi słowy wydanie przedmiotu umowy przez darczyńcę i przyjęcie go przez obdarowanego. W praktyce będzie to przelanie pewnej kwoty pieniężnej na konto obdarowanego, czy też przekazanie mu kluczyków i dokumentacji w przypadku darowania samochodu. Ponadto, jeśli nie mamy do czynienia z sytuacją, gdy ustawa przewiduje bezwzględne zachowanie formy szczególnej, forma darowizny może być formą pisemną, ustną lub też być po prostu wydaniem rzeczy darowanej, tak jak to ma miejsce w przypadku ofiarowania komuś prezentu. Biorąc to pod uwagę, nawet jeśli forma nie zostałaby zachowana, a doszłoby do dobrowolnego wykonania darowizny, to darczyńca nie może żądać zwrotu świadczenia powołując się na to, że nie był do niego zobowiązany.

   Analiza omówionych wyżej zagadnień mogłaby prowadzić do wniosku, że przewidziana przez ustawodawcę forma aktu notarialnego jest pozbawiona większego sensu, zwłaszcza w świetle dodatkowych kosztów, które trzeba byłoby ponieść w związku z wizytą u notariusza. W rzeczywistości jednak zawarcie umowy darowizny w formie aktu notarialnego znacznie ułatwia dochodzenie praw na drodze sądowej w razie niespełnienia przyrzeczonego przez darczyńcę świadczenia. Niedochowanie tej formy nie zamyka jednak obdarowanemu możliwości dochodzenia wykonania darowizny kategorycznie. W procesie dowodzenia faktu zawarcia umowy darowizny można się bowiem posłużyć przesłuchaniem stron (za ich zgodą) lub jakimkolwiek pismem potwierdzającym udowadnianą okoliczność, a to np.: oświadczeniem obdarowanego o przyjęciu darowizny, dowodem stwierdzającym przekazanie darowizny w postaci pieniężnej jak np. przekaz pocztowy lub pokwitowanie obdarowanego.[1] Proces dowodzenia zawarcia umowy darowizny będzie także utrudniony dla darczyńcy, gdy ten będzie chciał darowiznę wykonaną bądź niewykonaną odwołać i w związku z powyższym wda się w spór z obdarowanym.

[1] Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17.10.1995 r., sygn. akt SA/Rz 610/95

Zainteresował Cię ten artykuł?

PRAWNIK RADZI


Pracownicze Plany Kapitałowe, PPK

Pracownicze Plany Kapitałowe, PPK - co trzeba wiedzieć

PPK - to dobrowolny system, za pomocą którego wszyscy pracujący Polacy płacący składki na ZUS (niezależnie od formy zatrudnienia) będą oszczędzać na przyszłą emeryturę. Program powstał po to, aby zapewnić bezpieczeństwo finansowe obywateli.

Jakie są fromalności spadkowe?

Skarga pauliańska jak się bronić, dowód w procesie pauliańskim

Instytucja skargi paulińskiej, przewidziana jako podstawowy środek ochrony wierzyciela przed skutkami niewypłacalności dłużnika, uregulowana jest w Kodeksie cywilnym w art. 527 – 534. Ma ona zastosowanie w sytuacji nielojalnego zachowania się dłużnika, które prowadzi ...


Więcej artykułów




Znajdź prawnika

województwo dolnośląskie województwo kujawsko-pomorskie województwo lubelskie województwo lubuskie województwo łódzkie województwo małopolskie województwo mazowieckie województwo opolskie województwo podkarpackie województwo podlaskie województwo pomorskie województwo śląskie województwo świętokrzyskie województwo warmińsko-mazurskie województwo wielkopolskie województwo zachodnio-pomorskie

Znajdź prawnika według województwa
Szukaj prawnika
lub wybierz interesujące Cię miasto



Nie bądź obojętny. Pomóż

Znalazłeś ciekawe informacje? Udało nam się pomóc w Twojej sprawie? Pomóż nam wesprzeć najbardziej potrzebujących, zupełnie bezinteresownie.


Porady Prawne, pomoc i obsługa prawna

Masz problem prawny? Nie wiesz co zrobić?
Potrzebujesz konsultacji lub rzetelnej pomocy prawnika?

Zostaw nam Twoje dane kontaktowe i opisz temat. Oddzwonimy i pomożemy.

Napisz

Czy wiesz, że:

Świat: W 2017 roku na świecie było 7 mld 592 mln ludzi, a średnia wieku wynosiła 29,9 lat. Według prognoz Organizacji Narodów Zjednoczonych, w 2023 roku populacja na świecie wzrośnie do 8 mld, a około 2056 roku do 10 mld. W pierwszych dniach 2018 roku na świat przyszło już ponad milion dzieci.