PCC czy VAT przy zakupie mieszkania? Jakie podatki pobiera notariusz

Podatki to jeden z najbardziej kosztownych, a jednocześnie najmniej zrozumiałych elementów zakupu mieszkania. Wielu kupujących skupia się na cenie nieruchomości i kosztach notariusza, zapominając, że to właśnie podatek – PCC albo VAT – może stanowić największą część kwoty płaconej przy finalizacji transakcji.

Co istotne, podatku nie wybiera się dowolnie. To, czy zapłacisz PCC, czy VAT, zależy wyłącznie od charakteru transakcji i statusu sprzedającego. Notariusz pełni w tym procesie rolę płatnika, a kupujący reguluje podatek jednorazowo, w dniu podpisania aktu notarialnego.

Podatek PCC – kiedy obowiązuje?

Podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC) występuje przy zakupie mieszkania z rynku wtórnego, czyli wtedy, gdy sprzedającym jest osoba prywatna lub podmiot, który nie sprzedaje nieruchomości w ramach działalności opodatkowanej VAT.

Stawka PCC przy umowie sprzedaży nieruchomości wynosi 2% wartości rynkowej mieszkania. W praktyce oznacza to, że im droższa nieruchomość, tym wyższy podatek, który kupujący musi zapłacić u notariusza.

Podatek PCC pobierany jest jednorazowo, bez możliwości rozłożenia na raty czy odroczenia płatności. Notariusz oblicza jego wysokość, pobiera kwotę od kupującego i przekazuje ją do właściwego urzędu skarbowego.

Jak ustalana jest podstawa PCC?

Podstawą opodatkowania jest wartość rynkowa nieruchomości, a niekoniecznie cena wpisana w umowie. W większości przypadków obie wartości są tożsame, jednak urząd skarbowy ma prawo zakwestionować zaniżoną cenę.

Jeżeli cena znacząco odbiega od realiów rynkowych, fiskus może:

• ✓ wezwać strony do wyjaśnień,
• ✓ zażądać korekty wartości,
• ✓ powołać biegłego rzeczoznawcę.

Dlatego zaniżanie ceny w akcie notarialnym w celu obniżenia PCC jest ryzykowne i często nieopłacalne.

VAT przy zakupie mieszkania – kiedy zamiast PCC?

Podatek VAT występuje przy zakupie mieszkania z rynku pierwotnego, czyli bezpośrednio od dewelopera lub innego podatnika VAT. W takim przypadku PCC nie występuje w ogóle, ponieważ transakcja jest już objęta podatkiem od towarów i usług.

VAT jest wliczony w cenę mieszkania, co oznacza, że kupujący nie płaci go dodatkowo u notariusza. Jego wysokość zależy od rodzaju nieruchomości:

• ✓ lokale mieszkalne objęte są zazwyczaj stawką preferencyjną,
• ✓ lokale użytkowe – stawką podstawową.

Z punktu widzenia kupującego VAT jest mniej „odczuwalny” w dniu podpisania aktu, ale ma bezpośredni wpływ na cenę nieruchomości.

Rola notariusza przy rozliczeniu podatku

Notariusz działa jako płatnik podatku PCC, co oznacza, że:

• ✓ oblicza wysokość podatku,
• ✓ pobiera go od kupującego,
• ✓ przekazuje do urzędu skarbowego,
• ✓ składa odpowiednią deklarację.

Kupujący nie musi samodzielnie zgłaszać transakcji ani kontaktować się z urzędem skarbowym. Cały proces odbywa się automatycznie w ramach czynności notarialnej.

W przypadku VAT notariusz nie pobiera podatku, ale weryfikuje, czy dana transakcja faktycznie podlega opodatkowaniu VAT i czy PCC nie powinien zostać naliczony.

PCC a kredyt hipoteczny

Warto pamiętać, że podatek PCC nie może być finansowany z kredytu hipotecznego. Oznacza to, że kupujący musi posiadać środki własne nie tylko na wkład własny, ale również na zapłatę podatku i pozostałych kosztów okołotransakcyjnych.

Ten aspekt bywa pomijany na etapie planowania budżetu, a w praktyce może stanowić istotne obciążenie finansowe.

Najczęstsze błędy kupujących

Do najczęściej popełnianych błędów należą:

• ✓ mylenie PCC z podatkiem dochodowym,
• ✓ przekonanie, że VAT i PCC można wybrać,
• ✓ nieuwzględnienie podatku w budżecie,
• ✓ próby zaniżania ceny w akcie notarialnym.

Świadomość zasad opodatkowania pozwala uniknąć niepotrzebnych problemów i kosztów.

Podsumowanie

PCC i VAT to dwa różne podatki, które nigdy nie występują jednocześnie przy zakupie mieszkania. Wybór podatku zależy wyłącznie od rodzaju transakcji, a nie od decyzji kupującego. Zrozumienie tej różnicy jest kluczowe dla prawidłowego zaplanowania kosztów oraz bezproblemowego przeprowadzenia transakcji.

PRAWNIK RADZI

Jak uzyskać dodatek mieszkaniowy w 2020 roku

Zgodnie z ustawą z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2017 r. poz. 180 z późn. zm.) w wyjątkowych sytuacjach, mozna ubiegać się o tzw. "dodatek mieszkaniowy", czyli w zasadzie dopłatę ...

Zmiana wniesionego powództwa

Wniesione powództwo można zmienić. Zmiana taka jest jednak dopuszczalna tylko wtedy, gdy nie ma wpływu na właściwość sądu. Powinna ona dotyczyć istotnych elementów, tj. wniesionego żądania oraz podstawy powództwa. W praktyce Wniesione powództwo można zmienić. Zmiana taka jest jednak dopuszczalna tylko wtedy, gdy nie ma wpływu..

Więcej artykułów

AKTUALNOŚCI, PRZEGLĄD PRASY I AKTÓW PRAWNYCH

# Jesteś kierowcą? Sprawdź swoje punkty karne. W komisariacie lub przez internet.
# Pomagamy Pani Irenie wyjść ze spirali zadłużenia. Prosimy o wsparcie. Liczy się każda złotówka.


Wcześniejsze