Powered by Smartsupp Adwokat Zachowek Sulmierzyce - kwota i jak uzyskać?

Zachowek Sulmierzyce
Jak uzyskać zachowek w Sulmierzycach?

Z chwilą śmierci, majątek zmarłego przechodzi na współmałżonka i dzieci (spadkobierców). Do otwarcia spadku dochodzi na mocy ustawy lub testamentu. Z ustawy, do spadku w pierwszej kolejności powoływany jest małżonek i dzieci spadkodawcy, którzy dziedziczą w równych częściach. W testamencie spadkodawca rozporządza swoim majątkiem. Nie zawsze oznacza to, że ujął w nim najbliższą rodzinę. Z tego powodu, celem zabezpieczenia interesów jego bliskich, których nie umieścił w testamencie powstała instytucja zachowku. Co to takiego? Jak uzyskać zachowek w Sulmierzycach? Komu przysługuje i w jakiej wysokości? Przeczytaj artykuł.


Zachowek. Co to jest zachowek? Instytucja zachowku


Czym jest zachowek? Definicja zachowku.

Zachowek jest instytucją prawa spadkowego., której celem jest zabezpieczenie praw majątkowych osób najbliższych spadkodawcy. Osoby te z różnych powodów w wystarczający sposób nie uczestniczyły w podziale spadku, np. poprzez pominięcie ich w testamencie lub w darowiznach zrealizowanych jeszcze śmiercią spadkodawcy. Osoby takie, uprawnione są do zachowku i mają prawo oczekiwać i żadać zapłaty zachowku od osób, które prawa do spadku nabyły.


Zachowek, z definicji, to instytucja prawa spadkowego, której celem jest ochrona najbliższych krewnych spadkodawcy przed dowolnym rozporządzaniem przez niego majątkiem za pomocą testamentu lub darowizn za życia. Stanowi on wartość pieniężną, której wysokość jest dokładnie określana według zasad przewidzianych w kodeksie cywilnym. Wartość ta opiera się przede wszystkim na bilansie aktywów i pasywów spadku oraz wybranych darowizn przekazanych przez spadkodawcę, i przypada osobom z jego najbliższej rodziny, które mają prawo do tego roszczenia.


Roszczenie to może być zaspokojone poprzez powołanie do spadku (na mocy ustawy lub testamentu), zapis windykacyjny bądź darowiznę. Jeśli jednak osoba uprawniona nie otrzymała go w jednej z tych form, może domagać się od spadkobierców zapłaty sumy pieniężnej mającej na celu uzupełnienie brakującego roszczenia spadkowego. W określonych przypadkach można domagać się zapłaty również od zapisobierców windykacyjnych i obdarowanych.



Obowiązek zapłaty

Obowiązek wypłaty zachowku pojawia się w momencie śmierci osoby pozostawiającej spadek i jest zaliczany do długów spadkowych. Idea tego rozwiązania opiera się na założeniu, że każdy człowiek ma moralną powinność zapewnienia przynajmniej części majątku swoim najbliższym po śmierci. Może jednak zdarzyć się, że spadkodawca w testamencie pominie te osoby. Zachowek pełni rolę zabezpieczenia interesów bliskich pominiętych w testamencie przez spadkodawcę.



Zachowek Sulmierzyce i okolice

Pomagamy w uzyskaniu zachowku w Sulmierzycach. W sprawach spadkowych majątkowych i rozwodowych. Zadzwoń.


Zasady dziedziczenia. Testament a zachowek


Zasady dziedziczenia. Kto jest uprawniony do spadku?

Ustawowo, czyli z mocy prawa w pierwszej kolejności osobami uprawnionymi do spadku są zstępni. Są to dzieci spadkodawcy i jego małżonek. Dziedziczą majątek spadkowy w równych częściach. Pamiętać jednak należy, że część jaka przypada małżonkowi nie może być niższa od ¼ całości spadku. Jeżeli brak jest zstępnych, to wtedy do spadku mają prawo małżonek i jego rodzice. Natomiast rodzice zmarłego mają prawo w takiej sytuacji ubiegać się o zachowek.

Komu przysługuje zachowek?
Kto jest osobą uprawnioną?


Artykuł 991 par. 1 Kodeksu Cywilnego określa szczegółowo osoby, które zostały uprawnione do jego uzyskania. Są to przede wszystkim wszyscy spadkobiercy, którzy nabywają prawo do spadku z zgodnie z ustawą z grupy pierwszej, a w przypdaku ich braku - z grupy drugiej, to jest:
1. każdy zstępny, czyli kolejni potomkowie tej samej osoby, to jest dzieci, wnuki, prawnuki, itd.
2. małżonek osoby zmarłej
3. rodzice osoby zmarłej, ale jedynie w sytuacji gdy brak jest dzieci spadkodawcy.

Z kolei do grupy zstępnych dzieci prawo spadkowe zalicza:
1. wszystkich naturalnych potomków spadkodawcy
2. dzieci, które są przysposobione (adoptowane) przez spadkodawcę
3. dzieci, które zostały uznane przez spadkodawce jako własne
4. wszystkie dzieci pozamałżeńskie spadkodawcy.

Komu nie przysługuje zachowek?
Kto nie jest uprawniony do zachowku?


Prawo do zachowku nie przysługuje tymże osobom:
- spadkobiercy, którzy odrzucili spadek
- wszyscy wydziedziczeni w testamencie
- dalsi krewni (zięć, synowa, teściowie)
- osob, które zostały uznane za niegodne dziedziczenia
- małżonek, który pozostaje w separacji w chwili śmierci spadkodawcy
- małżonek, wobec którego spadkodawca wniósł pozew o rozwód z orzeczeniem jego wyłącznej winy
- osoby uprawnione do zachowku, które wcześniej otrzymały od spadkodawcy darowizny o wartości co najmniej równej kwocie należnego im zachowku.


Forma zapłaty zachowku


Forma zapłaty i kwota zachowku?

Wysokość tej kwoty jest określona w art. 991 par. 1 Kodeksu Cywilnego i zależy od części majątku, która przypadałaby spadkobiercy w przypadku dziedziczenia ustawowego. Osoby uprawnione do tego roszczenia mają prawo do 50 procent udziału przypisanego im w spadku. Natomiast niepełnoletnie dzieci (w dniu otwarcia spadku) oraz osoby trwale niezdolne do pracy otrzymają 2/3 należnego udziału. Na spadkobiercach, którym spadkodawca zapisał majątek lub jego część, ciąży obowiązek zapłaty zachowku. Kwota roszczenia najczęściej wypłacana jest w formie gotówkowej. Dlatego, nierzadko otrzymanie spadku może stanowić problem dla niektórych spadkobierców, gdyż najczęściej majątek spadkowy składa się z nieruchomości lub innych praw, które trudno jest szybko spieniężyć w sytuacji żądania zapłaty roszczenia przez uprawnione osoby.

Granice wydziedziczenia

Prawo do zachowku przysługuje uprawnionemu ze względu na wyjątkowy, bardzo bliski stosunek rodzinny istniejący pomiędzy nim a spadkodawcą i w zasadzie służy realizacji obowiązków moralnych, jakie spadkodawca ma wobec swoich najbliższych. Z tych właśnie względów instytucja zachowku a także wynikające z niej uprawnienia dla spadkobierców ustawowych mogą ograniczać zasadę swobody testowania i prawo spadkodawcy do całkowicie dowolnego dysponowania swoim majątkiem pomijając osóby najbliższe.[1] W kodeksie cywilnym przewidziana jest jednak możliwość wydziedziczenia, czyli pozbawienia przez spadkodawcę, jego zstępnych, małżonka lub rodziców uprawnienia do zachowku.

Spadkodawca ma możliwość wydziedziczenia uprawnionego do zachowku tylko w przewidzianych przez ustawodawcę sytuacjach. Po pierwsze wydziedziczyć można uprawnionego do zachowku, który wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego. Kolejną przyczyną może być dopuszczenie się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci bądź też uporczywe niedopełnianie względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.

Wydziedziczenie będzie jednak nieskuteczne, gdy jego przyczyna nie wynika bezpośrednio z treści testamentu, nawet jeśli w rzeczywistości owa przyczyna wydziedziczenia faktycznie zachodziła. Stąd też tak ważne jest precyzyjne formułowanie treści testamentu. Testator powinien w testmencie szczegółowo opisać przykłady czynności lub zachowania uprawnionego do zachowku bądź ich brak, które w jego ocenie pozbawiają go prawa do udziału w spadku. Testament, który nie zawiera żadnych zarzutów pod adresem uprawnionego do zachowku bądź opisów jego niewdzięcznych postępowań, pomimo że posiada prawidłową formę testamentu notarialnego, nie bedzie stanowić podstawy do skutecznego wydziedziczenia. Posłużenie się przez spadkodawcę jedynie sformułowaniem, że uprawniony do zachowku uporczywie nie dopełniał obowiązków rodzinnych, bez szczegółowego określenia tych obowiązków, jest niewystarczające.[2]

Ustawodawca ograniczył spadkodawcę ponadto w ten sposób, że odebrał mu możliwość wydziedziczenia uprawnionego do zachowku, jeżeli mu przebaczył. Wówczas wydziedziczenie zawarte już wcześniej w testamencie będzie bezskuteczne bez względu na formę, w jakiej przebaczenie nastąpiło.[3] Dotyczy to nawet sytuacji, gdy spadkodawca w chwili przebaczenia nie miał zdolności do czynności prawnych, wystarczy bowiem, że miał dostateczne rozeznanie. Spadkobierca wydziedziczony w testamencie, któremu już z innych przyczyn nie służy roszczenie o zachowek, może w celu ochrony innego interesu prawnego - żądać ustalenia, że wydziedziczenie jest bezpodstawne.[4]

Zachowek Sulmierzyce i okolice
Zadzwoń! Pomagamy w uzyskaniu zachowku


Dochodzenie praw z tytułu dziedziczenia jest czynnością wyjątkowo skompilowaną. Ze względu na zawiłe i często trudne do oszacowania roszczenia, wymaga to dużej i wyspecjalizowanej wiedzy prawniczej, sporego nakładu pracy, czasu i środków, koniecznych do ustalenia składników majątku, ich wartości oraz przysługujących praw. Ponieważ często majątek testatora bywa pokaźny, a potencjonalnych zainteresowanych w jego podziale jest wielu uczestników, to rzetelne i uczciwe wykonanie postępowania spadkowego często bywa emocjonujące i trudne. Jeżeli już na tym etapie istnieją sporne kwestie, to warto w tej sytuacji skorzystać z pomocy i wsparcia dobrego prawnika od spraw majątkowych. Dlatego, w tej dziedzinie zawsze warto skorzystać z usług doświadczonych prawników.



[1] Wyrok SA w Warszawie z 27.10.2009 r., sygn. akt VI ACa 376/09, Legalis
[2] Wyrok SA w Poznaniu z 13.01.2011 r., sygn. akt I ACa 1021/10, Legalis
[3] Uchwała SN – IC z 14.06.1971 r., sygn. akt III CZP 24/71, Legalis
[4] Wyrok SN – IC z 09.12.1974 r., sygn. akt I CR 873/74, Legalis

Najczęściej zadawane pytania – Zachowek

Zachowek pozwala najbliższym członkom rodziny dochodzić określonej części wartości spadku, nawet jeżeli zostali pominięci w testamencie lub spadkodawca przekazał majątek innym osobom w drodze darowizny. Wyjaśniamy, komu przysługuje zachowek, jak obliczyć jego wysokość, od kogo można żądać zapłaty i jak dochodzić roszczenia.

Komu przysługuje prawo do zachowku?

Prawo do zachowku przysługuje zstępnym spadkodawcy (dzieciom, wnukom i dalszym potomkom), jego małżonkowi oraz rodzicom, jeżeli osoby te byłyby powołane do spadku z ustawy w konkretnej sytuacji dziedziczenia.

Zachowek ma chronić najbliższych członków rodziny, którzy zostali pominięci w testamencie albo nie otrzymali należnej im części majątku w innej formie. Sam fakt pokrewieństwa nie zawsze wystarcza do uzyskania zachowku. Przykładowo rodzice spadkodawcy nie są uprawnieni, jeżeli w danej sytuacji do dziedziczenia ustawowego dochodziliby jego zstępni.

Ile wynosi zachowek i jak obliczyć jego wysokość?

Co do zasady zachowek wynosi połowę wartości udziału spadkowego, który przypadłby uprawnionemu przy dziedziczeniu ustawowym. W określonych przypadkach wynosi dwie trzecie tego udziału.

Wyższy zachowek przysługuje małoletniemu zstępnemu spadkodawcy oraz osobie uprawnionej, która jest trwale niezdolna do pracy.

Przy obliczaniu zachowku trzeba ustalić krąg spadkobierców ustawowych, udział, który przypadłby uprawnionemu, oraz tzw. substrat zachowku. Uwzględnia się w nim odpowiednio wartość spadku i doliczane darowizny oraz zapisy windykacyjne. Dlatego wysokość roszczenia nie zawsze odpowiada połowie lub dwóm trzecim wartości majątku pozostawionego w chwili śmierci.

Czy można żądać zachowku, jeżeli spadkodawca sporządził testament?

Tak. Sporządzenie testamentu i powołanie do spadku innych osób nie oznacza automatycznie, że najbliżsi członkowie rodziny tracą prawo do zachowku.

Jeżeli osoba uprawniona nie otrzymała należnego jej zachowku w postaci udziału w spadku, darowizny, zapisu lub innego świadczenia uwzględnianego przy obliczeniach, może przysługiwać jej roszczenie pieniężne wobec spadkobiercy.

O możliwości dochodzenia zachowku decydują jednak również okoliczności rodzinne, treść testamentu, wcześniejsze darowizny i ewentualne wydziedziczenie.

Czy darowizna dokonana przez spadkodawcę ma wpływ na zachowek?

Tak. Przy obliczaniu zachowku do spadku dolicza się określone darowizny dokonane przez spadkodawcę za jego życia. Oznacza to, że przekazanie mieszkania, domu, pieniędzy lub innych wartościowych składników majątku jednej osobie może mieć wpływ na roszczenia pozostałych uprawnionych.

Nie wszystkie darowizny są jednak uwzględniane. Przykładowo drobne darowizny zwyczajowo przyjęte nie są doliczane. Co do zasady nie dolicza się także darowizn dokonanych ponad dziesięć lat przed śmiercią spadkodawcy na rzecz osób, które nie są spadkobiercami ani uprawnionymi do zachowku. Przepisy przewidują jednak wyjątki od tej reguły.

Znaczenie mają również data darowizny, jej odbiorca, wartość oraz relacja rodzinna między stronami.

Czy wydziedziczenie w testamencie pozbawia prawa do zachowku?

Skuteczne wydziedziczenie może pozbawić określoną osobę prawa do zachowku. Nie wystarczy jednak samo stwierdzenie w testamencie, że spadkodawca nie chce, aby dana osoba otrzymała część majątku.

Kodeks cywilny wskazuje konkretne przyczyny wydziedziczenia. Należą do nich między innymi uporczywe postępowanie wbrew woli spadkodawcy w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, umyślne przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo uporczywe niedopełnianie obowiązków rodzinnych.

Przyczyna wydziedziczenia powinna wynikać z treści testamentu. W określonych sytuacjach można kwestionować jego skuteczność, na przykład gdy wskazana przyczyna nie odpowiada ustawowym przesłankom lub spadkodawca przebaczył uprawnionemu.

Czy wnuki mogą domagać się zachowku po dziadkach?

Tak, wnuki mogą być uprawnione do zachowku po dziadkach, ale zależy to od sytuacji rodzinnej i zasad dziedziczenia ustawowego. Jeżeli dziecko spadkodawcy, które byłoby powołane do spadku, nie żyje w chwili otwarcia spadku, jego udział może przypaść jego zstępnym.

W takiej sytuacji wnuki mogą dochodzić zachowku na zasadach przewidzianych dla zstępnych. Samo pokrewieństwo z dziadkiem lub babcią nie oznacza jednak automatycznego prawa do zachowku. Konieczne jest ustalenie, kto dziedziczyłby na podstawie ustawy.

Od kogo można dochodzić zapłaty zachowku?

Podstawowym adresatem roszczenia o zachowek jest spadkobierca, który otrzymał spadek i jest zobowiązany do zaspokojenia roszczenia uprawnionego.

W określonych sytuacjach odpowiedzialność może obejmować również osobę, na której rzecz ustanowiono zapis windykacyjny, a następnie obdarowanego, który otrzymał od spadkodawcy darowiznę doliczaną do spadku. Dochodzenie zapłaty od obdarowanego jest jednak ograniczone ustawowymi warunkami, w tym zasadą, że uprawniony nie może uzyskać należnej kwoty od osób wcześniej zobowiązanych.

Zakres odpowiedzialności zależy od rodzaju przysporzenia, jego wartości oraz sytuacji prawnej poszczególnych osób.

W jakim terminie przedawnia się roszczenie o zachowek?

Roszczenia o zachowek podlegają pięcioletniemu terminowi przedawnienia, ale moment rozpoczęcia jego biegu zależy od podstawy roszczenia i osoby, od której dochodzona jest zapłata.

W przypadku roszczenia przeciwko spadkobiercy wynikającego z testamentu termin co do zasady liczy się od ogłoszenia testamentu. Przy roszczeniach przeciwko osobom zobowiązanym do uzupełnienia zachowku z tytułu otrzymanej darowizny lub zapisu windykacyjnego termin liczy się od otwarcia spadku, czyli śmierci spadkodawcy.

Nie warto odkładać dochodzenia roszczenia. Przed ustaleniem terminu należy sprawdzić dokumenty spadkowe, datę ogłoszenia testamentu i podstawę odpowiedzialności konkretnej osoby.

Czy można żądać zachowku, jeżeli spadkodawca przekazał cały majątek w darowiźnie?

Tak. Przekazanie całego majątku w drodze darowizn za życia nie musi pozbawiać najbliższych członków rodziny prawa do zachowku. Przy obliczaniu roszczenia uwzględnia się bowiem określone darowizny dokonane przez spadkodawcę.

Jeżeli osoba uprawniona nie może uzyskać należnego zachowku od spadkobiercy lub osoby, na której rzecz dokonano zapisu windykacyjnego, może w określonych przypadkach wystąpić z roszczeniem wobec obdarowanego.

Odpowiedzialność obdarowanego jest ograniczona przepisami, w szczególności wartością wzbogacenia wynikającego z darowizny. Istotne znaczenie ma także to, komu i kiedy przekazano majątek.

Czy zachowek można rozłożyć na raty lub obniżyć?

Tak. W określonych okolicznościach osoba zobowiązana do zapłaty zachowku może żądać odroczenia terminu płatności, rozłożenia należności na raty, a wyjątkowo również obniżenia jej wysokości.

Sąd bierze pod uwagę sytuację osobistą i majątkową zarówno osoby uprawnionej do zachowku, jak i osoby zobowiązanej do jego zapłaty. W przypadku rozłożenia świadczenia na raty ich łączny okres nie może przekraczać pięciu lat.

Sam fakt posiadania niewielkich dochodów lub braku gotówki nie powoduje automatycznego obniżenia zachowku. Konieczne jest przedstawienie odpowiednich okoliczności i dowodów.

Jak dochodzić zachowku, gdy spadkobierca nie chce zapłacić?

W pierwszej kolejności warto ustalić wysokość należnego zachowku i zgromadzić dokumenty dotyczące spadku, testamentu, darowizn oraz wartości majątku. Następnie można skierować do zobowiązanego wezwanie do zapłaty, wskazując kwotę roszczenia i termin uregulowania należności.

Jeżeli próba polubownego rozwiązania sporu nie przyniesie rezultatu, uprawniony może wnieść pozew o zapłatę zachowku do właściwego sądu. W toku postępowania może być konieczne przedstawienie dokumentów, zeznań świadków lub opinii biegłego dotyczącej wartości składników majątku.

Przed wniesieniem pozwu warto przeanalizować podstawę i wysokość roszczenia, ponieważ błędne obliczenie zachowku może prowadzić do dodatkowych kosztów postępowania.

Czy pomoc adwokata lub radcy prawnego jest potrzebna w sprawie o zachowek?

Skorzystanie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika nie jest obowiązkowe, ale może być przydatne, szczególnie gdy sprawa dotyczy znacznego majątku, licznych darowizn, kilku spadkobierców lub sporu o skuteczność wydziedziczenia.

Adwokat lub radca prawny może pomóc ustalić krąg osób uprawnionych, przeanalizować testament i dokumenty dotyczące darowizn, obliczyć wysokość roszczenia, przygotować wezwanie do zapłaty oraz reprezentować klienta w postępowaniu sądowym.

Wybierając prawnika kancelarię prawną, warto zwrócić uwagę na jego doświadczenie w sprawach spadkowych i dotyczących zachowku.



Znajdź prawnika

województwo dolnośląskie województwo kujawsko-pomorskie województwo lubelskie województwo lubuskie województwo łódzkie województwo małopolskie województwo mazowieckie województwo opolskie województwo podkarpackie województwo podlaskie województwo pomorskie województwo śląskie województwo świętokrzyskie województwo warmińsko-mazurskie województwo wielkopolskie województwo zachodniopomorskie

Wyszukaj według województwa
wybierz województwo
lub wybierz interesujące Cię miasto

Rozwód
Podział majątku

Do Pobrania

Przydatne dokumenty, wzory druków, umów i pism. Jak je wypełnić? Zadzwoń!

Wzory pism do pobrania
+ Wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego .pdf
+ Umowa/zlecenie wykonania prac (budowlanych) .pdf
+ Pozew - formularz .pdf
+ Wezwanie do zapłaty (format DL, 2016) .pdf
+ Oświadczenie o spłacie zobowiązań .pdf
Więcej

Pomoc frankowiczom
Zachowek


Odnośniki

Więcej

Czy wiesz, że:

Kichnięcie przemieszcza się z prędkością okolo 44 m/s, to jest w przyblizeniu 158 km/gh