Zachowek Krasnystaw
Jak uzyskać zachowek w Krasnymstawie?
W chwili śmierci, majątek zmarłego przenoszony jest na współmałżonka oraz dzieci (spadkobierców). Podział majądku spadkodawcy może wtedy nastąpić z mocy ustawy lub na podstawie jego testamentu. Z ustawy, do przekazania spadku w pierwszej kolejności powoływany jest małżonek i dzieci spadkodawcy, którzy dziedziczą w równych częściach. Jednakże w przypadku podziału spadku zgodnie z wolą zmarłego, ujętą w formie testamentu, spadkodawca ma w zasadzie możliwość dowolnego rozporządzania swoim majątkiem. Nie zawsze oznacza to, że została w nim ujęta najbliższa rodzina zmarłego. Z tego powodu, w celu zabezpieczenia interesów jego najbliższych, których nie umieścił w testamencie, funkcjonuje instytucja zachowku. Jak uzyskać zachowek w Krasnymstawie? Komu przysługuje i w jakiej wysokości? Odpowiadamy

Czym jest zachowek?
Celem zachowku jest ochrona osób które dotąd były najbliższe spadkodawcy, ale z pewnych powodów w sposób wystarczający nie uczestniczyły w dziale spadku. Osoby te zostały pominięte w testamencie lub w darowiznach zrealizowanych jeszcze przed śmiercią spadkodawcy. Osoby Uprawnione do zachowku mogą żądać zapłaty od osób, które nabyły prawa do spadku.
Zachowek (definicja) – instytucja prawa spadkowego, mająca na celu ochronę najbliższych osób spadkodawcy przed dowolnym korzystaniem przez niego ze swobody testowania i rozporządzania jeszcze za życia swoim majątkiem w drodze darowizn. Oznacza on wartość wyrażoną w pieniądzu, obliczoną w sposób określony szczegółowo w kodeksie cywilnym, w oparciu przede wszystkim o wartość aktywów i pasywów spadku oraz niektórych darowizn dokonanych przez spadkodawcę, która musi przypaść osobom uprawnionym, należącym do najbliższej rodziny spadkodawcy.
Może on zostać pokryty przez powołanie do dziedziczenia (ustawowe lub testamentowe), zapis windykacyjny albo darowiznę. W wypadku, gdy uprawniony nie otrzymał zachowku w takiej postaci, może on zażądać od spadkobierców (a w pewnych sytuacjach także od zapisobierców windykacyjnych i obdarowanych) - świadczenia pieniężnego służącego uzupełnieniu tego roszczenia.
Obowiązek zapłaty
Obowiązek zapłaty powstaje w chwili śmierci spadkodawcy i należy do długów spadkowych. Ratio legis polega tu na założeniu, że każda osoba w razie śmierci ma moralny obowiązek pozostawienia przynajmniej części majątku swoim najbliższym. A tymczasem zdarza się, że spadkodawca sporządzając testament pominie takie osoby. Ta instytucja ma zatem zabezpieczyć interesy najbliższych zmarłemu osób, pominiętych przez spadkodawcę w testamencie.
Zachowek Krasnystaw i okolice
Pomagamy w uzyskaniu zachowku w Krasnymstawie. W sprawach spadkowych majątkowych i rozwodowych. Zadzwoń.

Zasady dziedziczenia. Uprawnieni do spadku.
Z mocy prawa, czyli z ustawy, osobami które są uprawnione do spadku w pierwszej kolejności są zstępni, a zatem małżonek i dzieci spadkodawcy.
Dziedziczą oni majątek w równych częściach z takim zastrzeżeniem, że część jaka przypadnie dotychczasowemu małżonkowi nie może być niższa
od ¼ całości spadku. W sytuacji gdy nie ma zstępnych, prawo do spadku nabywa małżonek i jego rodzice. W tym momencie rodzice zmarłego
mogą ubiegać się o zachowek.
Komu przysługuje zachowek?
Kto jest osobą uprawnioną?
Dokładnie, osoby, które są uprawnione jego uzyskania zostały wymienione w art. 991 par. 1 Kodeksu Cywilnego. Są to przede wszystkim wszyscy spadkobiercy,
którzy zostali powołani do spadku z ustawy z I grupy lub w przypdaku ich braku z grupy II, czyli:
1. zstępni (kolejni potomkowie tej samej osoby: dzieci, wnuki, prawnuki itd.)
2. małżonek
3. rodzice spadkodawcy, ale tylko w przypadku braku dzieci spadkodawcy.
Do grupy zstępnych dzieci zaliczają się:
1. naturalni potomkowie spadkodawcy
2. dzieci przez niego przysposobione (adoptowane)
3. dzieci uznane przez niego jako własne
4. dzieci pozamałżeńskie.
Kto nie jest uprawniony do zachowku?
Komu nie przysługuje zachowek?
Prawo do zachowku nie będzie przysługiwać:
- osobom uprawnionym do zachowku, ale już otrzymały od spadkodawcy darowizny o wartości równej lub większej od kwoty należnego im zachowku.
- spadkobiercom odrzucającym spadek
- wszyscy ewentualnie wydziedziczeni w testamencie
- małżonek, pozostający w separacji z chwilą śmierci spadkodawcy
- małżonek, wobec którego testator (zmarły) wniósł pozew o rozwód z orzeczeniem jego wyłącznej winy
- dalsi krewni (zięć, synowa, teściowie)
- osoby uznane przez spadkodawcę za niegodne dziedziczenia

Forma zapłaty i kwota zachowku?
Wysokość tej kwoty jest określona w art. 991 par. 1 Kodeksu Cywilnego i zależy od części majątku, która przypadałaby spadkobiercy w przypadku dziedziczenia ustawowego.
Osoby uprawnione do tego roszczenia mają prawo do 50 procent udziału przypisanego im w spadku. Natomiast niepełnoletnie dzieci (w dniu otwarcia spadku) oraz osoby trwale niezdolne do pracy otrzymają 2/3 należnego udziału.
Na spadkobiercach, którym spadkodawca zapisał majątek lub jego część, ciąży obowiązek zapłaty zachowku. Kwota roszczenia najczęściej wypłacana jest w formie gotówkowej.
Dlatego, nierzadko otrzymanie spadku może stanowić problem dla niektórych spadkobierców, gdyż najczęściej majątek spadkowy składa się z nieruchomości lub innych praw,
które trudno jest szybko spieniężyć w sytuacji żądania zapłaty roszczenia przez uprawnione osoby.
Granice wydziedziczenia
Ustawodawca zakłada, że spadkodawca posiada względem swoich najbliższych pewne obowiązki moralne, których urzeczywistnieniem
jest właśnie prawo uprawnionego do zachowku. Przysługuje mu ono ze względu na wyjątkowo bliski, szczególny stosunek rodzinny
istniejący pomiędzy nim a spadkodawcą. Jak wobec tego łatwo zauważyć instytucja zachowku i wynikające z niej uprawnienia dla spadkobierców
ustawowych w znaczący sposób ograniczają z tego powodu pełną swobodę testowania. Prawo spadkodawcy do całkowicie dowolnego rozporządzania
swoim majątkiem po śmierci z pominięciem osób najbliższych jest zatem mocno ograniczone.[1] Dlatego kodeks cywilny przewiduje możliwość wydziedziczenia,
czyli mozliwość pozbawienia przez spadkodawcę, jego zstępnych, małżonka lub rodziców prawa do zachowku w sciśle określonych sytuacjach.
Możliwość wydziedziczenia przez spadkodawcę uprawnionego do zachowku może nastąpić tylko w przewidzianych przez ustawodawcę sytuacjach.
Po pierwsze uprawniony do zachowku może zostać wydziedziczony jeżeli w sposób regularny, wbrew woli spadkodawcy postępuje w sposób sprzeczny
z zasadami współżycia społecznego. Inną przyczyną wydziedziczenia może być dopuszczenie się względem spadkodawcy albo którejś z najbliższych
mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci. Także uporczywe niedopełnianie
względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych może być powodem wydziedziczenia.
Trzeba pamiętać, że wydziedziczenie okaże się nieskuteczne, jeżeli jego przyczyna nie wynika bezpośrednio z treści testamentu,
nawet gdyby faktycznie taka przyczyna wydziedziczenia zachodziła w rzeczywistości. Dlatego też tak ważne jest precyzyjne
formułowanie zawartości testamentu. Spadkodawca bowiem powinien opisać dokładnie przykłady zachowania albo czynności uprawnionego
do zachowku bądź ich brak, które jego zdaniem pozbawiają udziału w spadku. Testament niezawierający jakichkolwiek istotnych
zarzutów wobec uprawnionego do zachowku czy też opisów jego niestosownych zachowań, nawet jeśli posiada formą notarialną,
nie będzie skuteczną podstawy do wydziedziczenia. Nie jest wystarczające zatem samo posłużenie się przez spadkodawcę sformułowaniem,
że uprawniony do zachowku uporczywie nie dopełniał obowiązków rodzinnych, bez wskazania rodzaju tych obowiązków.[2]
Ustawodawca ograniczył spadkodawcę ponadto w ten sposób, że odebrał mu możliwość wydziedziczenia uprawnionego do zachowku, jeżeli mu przebaczył. Wówczas wydziedziczenie zawarte już wcześniej w testamencie będzie bezskuteczne bez względu na formę, w jakiej przebaczenie nastąpiło.[3] Dotyczy to nawet sytuacji, gdy spadkodawca w chwili przebaczenia nie miał zdolności do czynności prawnych, wystarczy bowiem, że miał dostateczne rozeznanie. Spadkobierca wydziedziczony w testamencie, któremu już z innych przyczyn nie służy roszczenie o zachowek, może w celu ochrony innego interesu prawnego - żądać ustalenia, że wydziedziczenie jest bezpodstawne.[4]
Zachowek Krasnystaw i okolice
Zadzwoń! Pomagamy w uzyskaniu zachowku
Dochodzenie zachowku jest czynnością skompilowaną. Z powodu zawiłych i często trudnych do oszacowania roszczeń, dochodzenie zachowku wymaga dużej
i wyspecjalizowanej wiedzy prawniczej, sporego nakładu pracy, czasu i środków, koniecznych do ustalenia składników majątku, ich wartości oraz przysługujących praw.
Gdy majątek jest naprawdę spory, a zainteresowanych podziałem jest wielu spadkobierców, to wykonanie postępowania spadkowego staje się emocjonującym i wymagającym zadaniem.
W takiej sytuacji warto skorzystać z pomocy dobrego prawnika od spraw majątkowych, który pomoże rozwiązać wszelkie spory i zadba w należyty sposób zadba o interesy osób uprawnionych do zachowku.
[1] Wyrok SA w Warszawie z 27.10.2009 r., sygn. akt VI ACa 376/09, Legalis
[2] Wyrok SA w Poznaniu z 13.01.2011 r., sygn. akt I ACa 1021/10, Legalis
[3] Uchwała SN – IC z 14.06.1971 r., sygn. akt III CZP 24/71, Legalis
[4] Wyrok SN – IC z 09.12.1974 r., sygn. akt I CR 873/74, Legalis
Najczęściej zadawane pytania – Zachowek
Zachowek pozwala najbliższym członkom rodziny dochodzić określonej części wartości spadku, nawet jeżeli zostali pominięci w testamencie lub spadkodawca przekazał majątek innym osobom w drodze darowizny. Wyjaśniamy, komu przysługuje zachowek, jak obliczyć jego wysokość, od kogo można żądać zapłaty i jak dochodzić roszczenia.
Komu przysługuje prawo do zachowku?
Prawo do zachowku przysługuje zstępnym spadkodawcy (dzieciom, wnukom i dalszym potomkom), jego małżonkowi oraz rodzicom, jeżeli osoby te byłyby powołane do spadku z ustawy w konkretnej sytuacji dziedziczenia.
Zachowek ma chronić najbliższych członków rodziny, którzy zostali pominięci w testamencie albo nie otrzymali należnej im części majątku w innej formie. Sam fakt pokrewieństwa nie zawsze wystarcza do uzyskania zachowku. Przykładowo rodzice spadkodawcy nie są uprawnieni, jeżeli w danej sytuacji do dziedziczenia ustawowego dochodziliby jego zstępni.
Ile wynosi zachowek i jak obliczyć jego wysokość?
Co do zasady zachowek wynosi połowę wartości udziału spadkowego, który przypadłby uprawnionemu przy dziedziczeniu ustawowym. W określonych przypadkach wynosi dwie trzecie tego udziału.
Wyższy zachowek przysługuje małoletniemu zstępnemu spadkodawcy oraz osobie uprawnionej, która jest trwale niezdolna do pracy.
Przy obliczaniu zachowku trzeba ustalić krąg spadkobierców ustawowych, udział, który przypadłby uprawnionemu, oraz tzw. substrat zachowku. Uwzględnia się w nim odpowiednio wartość spadku i doliczane darowizny oraz zapisy windykacyjne. Dlatego wysokość roszczenia nie zawsze odpowiada połowie lub dwóm trzecim wartości majątku pozostawionego w chwili śmierci.
Czy można żądać zachowku, jeżeli spadkodawca sporządził testament?
Tak. Sporządzenie testamentu i powołanie do spadku innych osób nie oznacza automatycznie, że najbliżsi członkowie rodziny tracą prawo do zachowku.
Jeżeli osoba uprawniona nie otrzymała należnego jej zachowku w postaci udziału w spadku, darowizny, zapisu lub innego świadczenia uwzględnianego przy obliczeniach, może przysługiwać jej roszczenie pieniężne wobec spadkobiercy.
O możliwości dochodzenia zachowku decydują jednak również okoliczności rodzinne, treść testamentu, wcześniejsze darowizny i ewentualne wydziedziczenie.
Czy darowizna dokonana przez spadkodawcę ma wpływ na zachowek?
Tak. Przy obliczaniu zachowku do spadku dolicza się określone darowizny dokonane przez spadkodawcę za jego życia. Oznacza to, że przekazanie mieszkania, domu, pieniędzy lub innych wartościowych składników majątku jednej osobie może mieć wpływ na roszczenia pozostałych uprawnionych.
Nie wszystkie darowizny są jednak uwzględniane. Przykładowo drobne darowizny zwyczajowo przyjęte nie są doliczane. Co do zasady nie dolicza się także darowizn dokonanych ponad dziesięć lat przed śmiercią spadkodawcy na rzecz osób, które nie są spadkobiercami ani uprawnionymi do zachowku. Przepisy przewidują jednak wyjątki od tej reguły.
Znaczenie mają również data darowizny, jej odbiorca, wartość oraz relacja rodzinna między stronami.
Czy wydziedziczenie w testamencie pozbawia prawa do zachowku?
Skuteczne wydziedziczenie może pozbawić określoną osobę prawa do zachowku. Nie wystarczy jednak samo stwierdzenie w testamencie, że spadkodawca nie chce, aby dana osoba otrzymała część majątku.
Kodeks cywilny wskazuje konkretne przyczyny wydziedziczenia. Należą do nich między innymi uporczywe postępowanie wbrew woli spadkodawcy w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, umyślne przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo uporczywe niedopełnianie obowiązków rodzinnych.
Przyczyna wydziedziczenia powinna wynikać z treści testamentu. W określonych sytuacjach można kwestionować jego skuteczność, na przykład gdy wskazana przyczyna nie odpowiada ustawowym przesłankom lub spadkodawca przebaczył uprawnionemu.
Czy wnuki mogą domagać się zachowku po dziadkach?
Tak, wnuki mogą być uprawnione do zachowku po dziadkach, ale zależy to od sytuacji rodzinnej i zasad dziedziczenia ustawowego. Jeżeli dziecko spadkodawcy, które byłoby powołane do spadku, nie żyje w chwili otwarcia spadku, jego udział może przypaść jego zstępnym.
W takiej sytuacji wnuki mogą dochodzić zachowku na zasadach przewidzianych dla zstępnych. Samo pokrewieństwo z dziadkiem lub babcią nie oznacza jednak automatycznego prawa do zachowku. Konieczne jest ustalenie, kto dziedziczyłby na podstawie ustawy.
Od kogo można dochodzić zapłaty zachowku?
Podstawowym adresatem roszczenia o zachowek jest spadkobierca, który otrzymał spadek i jest zobowiązany do zaspokojenia roszczenia uprawnionego.
W określonych sytuacjach odpowiedzialność może obejmować również osobę, na której rzecz ustanowiono zapis windykacyjny, a następnie obdarowanego, który otrzymał od spadkodawcy darowiznę doliczaną do spadku. Dochodzenie zapłaty od obdarowanego jest jednak ograniczone ustawowymi warunkami, w tym zasadą, że uprawniony nie może uzyskać należnej kwoty od osób wcześniej zobowiązanych.
Zakres odpowiedzialności zależy od rodzaju przysporzenia, jego wartości oraz sytuacji prawnej poszczególnych osób.
W jakim terminie przedawnia się roszczenie o zachowek?
Roszczenia o zachowek podlegają pięcioletniemu terminowi przedawnienia, ale moment rozpoczęcia jego biegu zależy od podstawy roszczenia i osoby, od której dochodzona jest zapłata.
W przypadku roszczenia przeciwko spadkobiercy wynikającego z testamentu termin co do zasady liczy się od ogłoszenia testamentu. Przy roszczeniach przeciwko osobom zobowiązanym do uzupełnienia zachowku z tytułu otrzymanej darowizny lub zapisu windykacyjnego termin liczy się od otwarcia spadku, czyli śmierci spadkodawcy.
Nie warto odkładać dochodzenia roszczenia. Przed ustaleniem terminu należy sprawdzić dokumenty spadkowe, datę ogłoszenia testamentu i podstawę odpowiedzialności konkretnej osoby.
Czy można żądać zachowku, jeżeli spadkodawca przekazał cały majątek w darowiźnie?
Tak. Przekazanie całego majątku w drodze darowizn za życia nie musi pozbawiać najbliższych członków rodziny prawa do zachowku. Przy obliczaniu roszczenia uwzględnia się bowiem określone darowizny dokonane przez spadkodawcę.
Jeżeli osoba uprawniona nie może uzyskać należnego zachowku od spadkobiercy lub osoby, na której rzecz dokonano zapisu windykacyjnego, może w określonych przypadkach wystąpić z roszczeniem wobec obdarowanego.
Odpowiedzialność obdarowanego jest ograniczona przepisami, w szczególności wartością wzbogacenia wynikającego z darowizny. Istotne znaczenie ma także to, komu i kiedy przekazano majątek.
Czy zachowek można rozłożyć na raty lub obniżyć?
Tak. W określonych okolicznościach osoba zobowiązana do zapłaty zachowku może żądać odroczenia terminu płatności, rozłożenia należności na raty, a wyjątkowo również obniżenia jej wysokości.
Sąd bierze pod uwagę sytuację osobistą i majątkową zarówno osoby uprawnionej do zachowku, jak i osoby zobowiązanej do jego zapłaty. W przypadku rozłożenia świadczenia na raty ich łączny okres nie może przekraczać pięciu lat.
Sam fakt posiadania niewielkich dochodów lub braku gotówki nie powoduje automatycznego obniżenia zachowku. Konieczne jest przedstawienie odpowiednich okoliczności i dowodów.
Jak dochodzić zachowku, gdy spadkobierca nie chce zapłacić?
W pierwszej kolejności warto ustalić wysokość należnego zachowku i zgromadzić dokumenty dotyczące spadku, testamentu, darowizn oraz wartości majątku. Następnie można skierować do zobowiązanego wezwanie do zapłaty, wskazując kwotę roszczenia i termin uregulowania należności.
Jeżeli próba polubownego rozwiązania sporu nie przyniesie rezultatu, uprawniony może wnieść pozew o zapłatę zachowku do właściwego sądu. W toku postępowania może być konieczne przedstawienie dokumentów, zeznań świadków lub opinii biegłego dotyczącej wartości składników majątku.
Przed wniesieniem pozwu warto przeanalizować podstawę i wysokość roszczenia, ponieważ błędne obliczenie zachowku może prowadzić do dodatkowych kosztów postępowania.
Czy pomoc adwokata lub radcy prawnego jest potrzebna w sprawie o zachowek?
Skorzystanie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika nie jest obowiązkowe, ale może być przydatne, szczególnie gdy sprawa dotyczy znacznego majątku, licznych darowizn, kilku spadkobierców lub sporu o skuteczność wydziedziczenia.
Adwokat lub radca prawny może pomóc ustalić krąg osób uprawnionych, przeanalizować testament i dokumenty dotyczące darowizn, obliczyć wysokość roszczenia, przygotować wezwanie do zapłaty oraz reprezentować klienta w postępowaniu sądowym.
Wybierając prawnika kancelarię prawną, warto zwrócić uwagę na jego doświadczenie w sprawach spadkowych i dotyczących zachowku.




